Zwracamy się do Państwa, aby zaproponować pewne sposoby organizacji warunków nauki dziecka w domu oraz wskazówki do pomocy w wypełnianiu obowiązku szkolnego
w bieżącym czasie. Mamy nadzieję, że poniższe informacje okażą się uniwersalne dla efektywnego uczenia się na co dzień.

        Organizacja czasu wolnego dziecka ma bardzo duże znaczenie skuteczności procesu uczenia się. Bez pomocy rodziców we właściwym zaplanowaniu i zorganizowaniu dnia, dziecko szybko się zniechęci, może mieć trudności z organizacją czasu. Zacznie mu się wydawać, że nauka zajmuje mu cały dzień, a przy tym traci możliwość zabawy. Zaniedbanie czasu na naukę, poskutkuje nawarstwieniem zaległości i dalszym zniechęceniem do obowiązku szkolnego. Zadziała mechanizm „błędnego koła”. Mając zaległości, będzie otrzymywał negatywne oceny, a to spowoduje frustrację, bezradność dziecka, a także niezadowolenie rodziców. Dziecko przekonane tym, że szkoła jest niesprawiedliwa, tym bardziej przestanie się uczyć. Powinniśmy zwrócić uwagę na racjonalny podział czasu, którego adekwatną część należy przeznaczyć na odrabianie lekcji i naukę, następną na zajęcia gospodarcze i wreszcie na inne zajęcia, zainteresowania dziecka. Ważne jest, aby zapewnić dziecku czas na odpoczynek od nauki.

Dziecko powinno mieć zapewniony chociaż skromny, ale stały kącik dla swojej pracy, gdzie bez problemu będzie mogło rozłożyć przybory do nauki, książki i zeszyty. Należy od początku przyzwyczaić dziecko do uczenia się w pewnych, stałych godzinach, w czasie gdy    w mieszkaniu panuje spokój i cisza. Prowadząc z dzieckiem w czasie odrabiania lekcji rozmowę, odrywamy je od nauki, wydając co chwilę różne polecenia do wykonania. Odrabianie lekcji słuchając radia, oglądając telewizję lub przebywanie w pomieszczeniu, w którym inni to robią ma także niekorzystny wpływ na proces uczenia się, w tym koncentracji uwagi. Nie w pełni rozumie treść przeczytanego tekstu, gdyż dla niego bardziej atrakcyjne są przesuwające się obrazy w telewizorze.

Obecnie dzieci mogą korzystać w swojej pracy z pomocy komputera. Komputer jest bardzo przydatną do nauki zdobyczą techniki. Jednak niekontrolowana zabawa dzieci komputerem może mieć wręcz przeciwny skutek - blokowanie myślenia na poziomie abstrakcyjnym, odciąganie od samodzielnego myślenia, zniechęcanie do wysiłku intelektualnego, powodując w konsekwencji zniechęcenie na myśl o czekających obowiązkach szkolnych.

        Nie ulega wątpliwości, że uczniom mniej zdolnym należy pomóc, ale to nie znaczy, że należy wyręczać go poprzez codzienne odrabianie za niego zadań domowych. Pomoc ze strony rodziców musi być właściwa i przemyślana. Chcąc pomóc dziecku, powinniśmy zwrócić jego uwagę na rzeczy, których nie zauważyło, pomóc w rozwikłaniu problemu, naprowadzić, ale nie wyręczać. Pomagając dziecku w nauce, rodzice będą zorientowani w ich uzdolnieniach i trudnościach oraz zapobieganiu w porę tworzącym się zaległościom.

W czasie trwającej pandemii podejmujemy działania, których celem jest ograniczenie ryzyka rozprzestrzenienia się wirusa. Jest to szczególnie ważne, zwłaszcza, że chcemy w ten sposób ochronić osoby najbardziej narażone i wymagające całodobowej pomocy. Przykładem takich działań jest wprowadzenie usprawnień w wydawaniu orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Wyjaśniamy krok po kroku, co się zmieniło.

1. Dodatkowe dane do wniosku
Wniosek o wydanie orzeczenia, oprócz podstawowych danych osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela, takich jak imię, nazwisko, miejsce i data urodzenia oraz PESEL powinien zawierać również dane kontaktowe: numer telefonu lub adres e-mail.
2. Zawiadomienie bez wychodzenia z domu
Zawiadomienie o terminie rozpatrzenia wniosku będzie można otrzymać telefonicznie lub pocztą elektroniczną.
3. Orzeczenia bez bezpośrednich badań
Lekarz, przewodniczący składu orzekającego, będzie mógł sporządzić ocenę stanu zdrowia osoby orzekanej bez przeprowadzenia bezpośredniego badania, o ile uzna dołączoną do wniosku dokumentację medyczną za wystarczającą. Dodatkowo nie ma konieczności przedstawienia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego niemożność stawienia się na badania.
4. Przewodniczący składu orzekającego już ze specjalizacją od I stopnia
Przewodniczącym składu orzekającego jest lekarz specjalista lub lekarz posiadający specjalizację co najmniej I stopnia, w szczególności w następujących dziedzinach: chorobach wewnętrznych, pediatrii, ortopedii i   traumatologii narządu ruchu, neurologii, psychiatrii, okulistyce czy otolaryngologii.
5. Prawo zadziała wstecz
Zaświadczenie uprawniające do wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności członkowi powiatowego zespołu, którego ważność upływa od 8 marca tego roku zachowa ważność do 90 dni od momentu odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego zaświadczenia.

Wraz z epidemią COVID-19, która dotyka każdego z obywateli, zostały wprowadzone rozwiązania dedykowane osobom niepełnosprawnym i ich opiekunom. Ich celem jest ułatwienie codziennego funkcjonowanie tej właśnie grupie naszego społeczeństwa. Nowe świadczenie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnoprawnych, rozszerzenie możliwości pobierania zasiłku opiekuńczego przez rodziców dzieci do 18 roku życia czy orzeczenia o niepełnosprawności bez osobistego stawiennictwa, to tylko niektóre z obowiązujących rozwiązań. Poniżej wybórz działań dedykowanych osobom niepełnosprawnym i ich opiekunom.

1. Zasiłek opiekuńczy dla rodziców dzieci do 18. życia
Rodzice lub opiekunowie dzieci, które posiadają orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do ukończenia 18 lat, mogą ubiegać się o dodatkowy zasiłek opiekuńczy. Zasiłek ten przysługuje ubezpieczonemu opiekunowi zwolnionemu od wykonywania pracy, z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, w przypadku zamknięcia placówki, do której uczęszcza dziecko, czyli żłobka, przedszkola, szkoły.
Należy pamiętać, że w przypadku przedłużenia zamknięcia żłobków, klubów dziecięcych, szkół, placówek pobytu dziennego, Rada Ministrów, oddzielnym rozporządzeniem może wydłużyć okres pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego.

2. Zasiłek dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych
Problem z opieką nad dorosłą osobą niepełnosprawną może się pojawić w związku z zawieszeniem działalności placówek dziennego pobytu: warsztatów terapii zajęciowej, ośrodków dziennego pobytu, środowiskowych domów samopomocy lub innych placówek (np. ośrodka rewalidacyjno- wychowawczego). Opiekun osoby niepełnoprawnej może w takim przypadku uzyskać zasiłekprzysługujący na opiekę nad chorym dorosłym członkiem rodziny.

Nowe rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy to szereg ułatwień dla zainteresowanych. Przepisy, które weszły w życie 15 kwietnia br., przewidują także szczególny sposób postępowania przy „prerejestracji” jako bezrobotny albo poszukujący pracy w trakcie epidemii koronawirusa.

Wydanie nowego rozporządzenia było konieczne, ponieważ dotychczas obowiązujące utraciłoby moc prawną 4 maja br. Rozporządzenie, które weszło w życie 15 kwietnia br., zawiera szereg ułatwień dla zainteresowanych. Przepisy przewidują także szczególny sposób postępowania przy „prerejestracji” jako bezrobotny albo poszukujący pracy w trakcie epidemii koronawirusa.
Co się zmieni?
W nowym rozporządzeniu zrezygnowano m.in. z możliwości sporządzania kserokopii oraz skanowania dowodu osobistego, a także z konieczności składania oświadczenia o braku rejestracji jako bezrobotny w innym urzędzie pracy. Powiatowy urząd pracy przed dokonaniem rejestracji ma obowiązek sam dokonać sprawdzenia w rejestrze centralnym, czy dana osoba nie jest zarejestrowana w innym urzędzie pracy.
– Ponieważ w efekcie wprowadzenia od 1 stycznia 2019 r. w przepisach Kodeksu pracy możliwości digitalizacji dokumentacji pracowniczej pojawiła się praktyka powstawania w stosunkach pracy dokumentów elektronicznych, wprowadzono także możliwość kopiowania dokumentu elektronicznego, podobnie jak skanowane są dokumenty w formie papierowej – wskazuje minister rodziny, pracy i polityki społecznej Marlena Maląg.
 „Prerejestracja” jako bezrobotny w dobie koronawirusa
Jak tłumaczy szefowa resortu rodziny, wychodząc naprzeciw wnioskom zgłaszanym przez urzędy pracy oraz obywateli, w nowym rozporządzeniu przewidziano szczególny sposób postępowania przy „prerejestracji” jako bezrobotny albo poszukujący pracy w trakcie epidemii COVID-19.
– To rozwiązanie będzie miało charakter czasowy, co oznacza, że będzie stosowane tylko w okresie zawieszenia lub ograniczenia funkcjonowania powiatowych urzędów pracy w związku z epidemią koronawirusa – wyjaśnia minister Marlena Maląg.
Zgodnie z przyjętym rozwiązaniem zamiast osobistej wizyty ubiegającego się o zarejestrowanie w urzędzie pracy – pracownik urzędu pracy zadzwoni do niego, by potwierdzić, że faktycznie ubiega się on o rejestrację. W trakcie rozmowy możliwe będzie również wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości dotyczących sposobu wypełnienia formularza elektronicznego czy też załączonych dokumentów.
Rejestracja odbywać się będzie na podstawie:
•    danych zawartych w przedłożonym formularzu
•    dokumentów załączonych do formularza
•    danych zawartych w dostępnych rejestrach
•    informacji przekazanych w rozmowie telefonicznej z pracownikiem powiatowego urzędu pracy przez osobę ubiegającą się o zarejestrowanie jako bezrobotny lub poszukujący pracy
Zgodnie z zapisami rozporządzenia za dzień dokonania rejestracji uznawany jest dzień przeprowadzenia rozmowy telefonicznej.
Uwaga, osoby, które przed dniem wejścia w życie rozporządzenia złożyły formularz bez wymaganych dokumentów, będą mogły również zostać zarejestrowane w tym trybie. W przypadku braku możliwości ustalenia bez tych dokumentów ich statusu lub uprawnień będą one zobowiązane do ich dołączenia.



Ograniczenia w robieniu zakupów:
•    Sklepy i punkty usługowe - 3 osoby na kasę lub stanowisko do płacenia - Jeśli w sklepie jest 10 kas, to zakupy będzie mogło robić 30 osób jednocześnie. W urzędach pocztowych limit ten ograniczony jest do dwóch osób na jedno okienko.
•    Na bazarach i targowiskach obowiązuje ograniczenie do trzech osób na jedno stoisko
•    W weekendy wielkopowierzchniowe sklepy budowlane będą zamknięte.
•    Od 2 kwietnia (czwartek) wszyscy klienci muszą robić zakupy w jednorazowych rękawiczkach
•    W godzinach od 10:00 do 12:00 sklepy i punkty usługowe mogą przyjmować i obsługiwać jedynie osoby powyżej 65 roku życia - W pozostałych godzinach sklepy i lokale usługowe są dostępne dla wszystkich. W tym dla osób powyżej 65. roku życia.
Zamknięte hotele i punkty usługowe:
•    Hotele i inne miejsca noclegowe (działające na zasadzie wynajmu krótkoterminowego) zostają zamknięte. Mogą one funkcjonować tylko i wyłącznie wtedy, gdy przebywają w nich osoby w kwarantannie lub izolacji, a także gdy przebywa w nich personel medyczny.
Ważne! Goście, którzy przebywają w tych obiektach w momencie wejścia w życie nowych przepisów, muszą się wykwaterować do czwartku, 2 kwietnia 2020 roku. Nie dotyczy to jednak osób, które są w delegacji i korzystają z usług noclegowych w ramach wykonywania obowiązków służbowych. Dla tych osób hotele pozostają otwarte.
•    Zamknięte zostaną wszystkie punkty kosmetyczno-usługowe, fryzjerskie i gabinety tatuażu.
•    Zawieszone jest wykonywanie zabiegów rehabilitacyjnych i masaży - zarówno w placówkach publicznych, jak i prywatnych - Wyjątkiem są sytuacje, w których rehabilitacja jest bezwzględnie wymagana stanem zdrowia pacjenta.
Inne ograniczenia:
•    Kwarantanna dla bliskich osób, które są objęte kwarantanną.
•    Zakaz wychodzenia z domu osób do 18. roku życia bez opieki dorosłego.
•    Zakaz korzystania z parków, plaż, bulwarów, promenad i rowerów miejskich.
•    Minimalna odległość między pieszymi, to 2 metry - Wyłączeni z tego obowiązku będą: rodzice z dziećmi wymagającymi opieki (do 13 roku życia), a także osoby niepełnosprawne lub niemogące się samodzielnie poruszać i ich opiekunowie.
•    Limit pasażerów również u prywatnych przewoźników i transporcie niepublicznym.
•    Dodatkowe zabezpieczenia dla pracowników - Pracodawcy będą musieli zapewnić dodatkowe środki bezpieczeństwa swoim pracownikom. Stanowiska pracy poszczególnych osób muszą być oddalone od siebie o co najmniej 1,5 metra. Pracownicy mają obowiązek używania rękawiczek, a także mieć dostęp do płynów dezynfekujących. Ważne! Pracodawca musi zapewnić te środki bezpieczeństwa od czwartku, 2 kwietnia 2020 roku.

Jak każda choroba, również depresja ma swoje przyczyny. Lekarze i psycholodzy uznają, że za depresję odpowiada kilka czynników:

  1. Procesy biochemiczne zachodzące w mózgu
    U osób cierpiących na depresje dochodzi do zaburzeń równowagi między różnymi substancjami biochemicznymi w mózgu jak: serotonina, dopomina, noradrenalina, acetylocholina, histamina czy kwas gammaaminomasłowy (GABA).
  2. Predyspozycje, czyli geny
    Oznacza to, że jeśli dziadkowie, rodzice, rodzeństwo chorowali na depresję, zwłaszcza we wczesnym okresie rozwoju i choroba nawracała, to ryzyko zachorowania u dziecka jest większe niż u jego rówieśników. Należy jednak pamiętać, że nie oznacza to, że taka osoba na pewno zachoruje.
  3. Trudne wydarzenia
    których dziecko doświadczyło, a którymi nie było sobie w stanie poradzić i także nie otrzymało pomocy ze strony dorosłych. Czyli to wszystko, co może negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie dziecka i przyczynić się do odczuwania przewlekłego stresu, np. zaniedbywanie, brak wsparcia i opieki ze strony rodziców, nadmierne oczekiwania i wymagania, którym dziecko nie jest w stanie sprostać. Inne trudne wydarzenia, które mogą przyczynić się do zaburzeń depresyjnych, to:
    – molestowanie, wykorzystanie seksualne,
    – brak poczucia bezpieczeństwa,
    – wysoki poziom trudnych emocji z powodu śmierci rodzica, członka rodziny, konflikty w rodzinie, choroba rodziców, choroba własna dziecka,
    – zarwanie więzi z ukochaną osobą 
    – dziewczyną, chłopakiem,– utrata przyjaciół,
    – problemy szkolne – niskie wyniki edukacyjne pomimo wkładanego wysiłku, przemoc, wykluczenie społeczne przez rówieśników.
  4. Czynniki psychogenne
    Obejmują indywidualną konstrukcję psychiczną, np. niska samoocena, skłonności do samokrytyki, skłonności do automatycznego interpretowania faktów i wydarzeń za swoją niekorzyść. 

Depresja to nie wstyd. Jeśli czujesz, że  nie radzisz sobie z problemami dziecka i nie potrafisz mu pomóc,  skieruj swoje kroki do specjalisty, pomyśl, że jest to dowód twojej odwagi ale też odpowiedzialności za bliskich.

 

Depresja jest chorobą i dlatego warto wiedzieć, gdzie można szukać pomocy.
Gdzie się udać? Kto może pomóc?

  • Psycholog / Psychoterapeuta – zarówno jeden, jak i drugi rozpozna depresję, porozmawia z dzieckiem. Psychoterapeuta, to osoba o dodatkowym wykształceniu w kierunku terapeutycznym, która będzie wiedziała jak taką terapię poprowadzić.
  • Psychiatra – lekarz, który dokona diagnozy i przypisze leki. Szczególnie ważne, by zgłosić się bezpośrednio do niego kiedy występują już myśli samobójcze, miały miejsce próby odebrania sobie życia lub występują inne akty autoagresji.
  • Lekarz pierwszego kontaktu – czasem to on jest tym pierwszym specjalistą, który wysłucha o dolegliwościach i dokona wstępnej diagnozy. Ważne by jednak w dalszej kolejności udać się do psychiatry lub psychoterapeuty.


Podstawowymi metodami leczenia depresji są działania niefarmakologiczne w postaci psychoterapii oraz działania medyczne i włączenie leków.

Psychoterapię indywidulaną, grupową, rodzinną prowadzi osoba, która jest certyfikowanym psychoterapeutą (nie tylko psychologiem). Zwykle jest to psycholog lub lekarz psychiatra, który odbył odpowiednie kilkuletnie szkolenie i uzyskał tytuł psychoterapeuty. Na stronach Polskiego Towarzystwa Psychologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego można znaleźć listę certyfikowanych psychoterapeutów.

Warto wiedzieć, że leczenie może być realizowane w ramach NFZ, w  placówkach publicznych mających umowę z Narodowym  Funduszem Zdrowia.

Jeśli samo oddziaływanie psychologiczne nie przynosi efektu, należy włączyć leczenie farmakologiczne. Stosowanie leków jest metodą uzupełniającą dla psychoterapii. O zastosowaniu leków decyduje lekarz psychiatra dzieci i młodzieży. Kompleksowe leczenie depresji zwykle odbywa się w poradni zdrowia psychicznego. Kiedy dziecko ma nasilone skłonności do zachowań autodestrukcyjnych i istnieje zagrożenie samobójstwem, może okazać się konieczna hospitalizacja na oddziale psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży. Warto wiedzieć, że w przypadku dziecka do 16 roku życia o leczeniu decydują tylko rodzice lub prawni opiekunowie. Kiedy dziecko skończy 16 lat, samo musi wyrazić zgodę na leczenie. Jeśli istnieje zagrożenie życia i zdrowia, np. nastolatek chce popełnić samobójstwo, może zostać przyjęty do szpitala i objęty leczeniem nawet bez zgody opiekunów czy samego nastolatka. Wówczas szpital zawiadamia sąd rodzinny, który w imieniu pacjenta lub jego opiekuna podejmuje decyzję co do dalszego postępowania.

W domu z dziećmi mija kolejny dzień od zamknięcia szkół, placówek, instytucji kultury i części zakładów pracy. Zapasy jedzenia zrobione, niezbędne leki i chemia domowa zakupiona. W Internecie rośnie sprzedaż „umilaczy” czasu i sprzętów „niezbędnych” w dobie pandemii. Ale czy na pewno zaplanowaliśmy wszystko? Zachowanie właściwego rytmu dobowego i stworzenie planu dnia jest konieczne, aby cieszyć się dobrą kondycją psychiczną jak najdłużej. Czy taki plan posiada Twoja rodzina?

Właśnie w domu plan działania  jest ważny. Najlepiej, jeśli rozpiszesz go wspólnie z domownikami. Pamiętaj! Jesteście grupą społeczną - współdziałacie i współzależycie od siebie.  Jesteście od siebie zależni i musicie na sobie polegać w zaspakajaniu potrzeb i realizacji nawet drobnych codziennych celów. Dlatego ważne jest, by wszyscy domownicy mieli wpływ na to, co będzie się działo każdego dnia. Jeśli zrobisz to samodzielnie, bez konsultacji z domownikami, spodziewaj się… katastrofy!

Zasady są po to, by ich przestrzegać

Znaleźliśmy się w nieznanej nam dotąd sytuacji, dlatego nasze codziennie domowe funkcjonowanie wymaga modyfikacji. Rodzina to grupa społeczna, dlatego na początek wspólnie z domownikami zastanów się nad zasadami, które wprowadzicie w życie i które pozwolą Wam sprawnie funkcjonować. Nie zapominaj również o takich punktach, które zwykle były „zapalnikiem” domowych konfliktów (np. zalegające naczynia w zlewie, przepełniony kosz, którego nikt nie chce wynieść, godziny spędzone z telefonem). Spisz je na kartce w formie rodzinnego kontraktu – ważne jest, aby każdy się pod nim podpisał. Złożony podpis jest równoznaczny z akceptacją zapisanych punktów. Przygotowany kontrakt postawi granice dotyczące zachowania domowników czy współpracy między nimi. Dla Twoich dzieci to nic nowego, zapewne znają takie kontrakty ze szkoły (wielu nauczycieli przygotowuje je razem z klasą na początku roku szkolnego). W kontrakcie mogą znaleźć się zasady dotyczące:Czasu na pracę i naukę.

  • Czasu na odpoczynek.
  • Posiłków i ich przygotowania.
  • Domowych obowiązków, takich jak: sprzątanie, opieka nad domowymi zwierzętami.
  • Higieny (tak ważnej właśnie teraz!).
  • Sposobu spędzania czasu wolnego indywidualnie i wspólnie.
  • Innych ważnych dla Twojej rodziny kwestii.

Przygotowany kontrakt powieś w widocznym miejscu. Odwołuj się do niego zawsze, gdy pojawi się trudna sytuacja spowodowana nieprzestrzeganiem jego zapisów.

Często dziecko, które cierpi na depresję, jest traktowane przez otoczenie (rodziców, szkołę) jako leniwe, wiecznie niezadowolone czy smutne. Niektórzy nawet próbują bezskutecznie motywować dzieci i młodzież z depresją, mówiąc: „weź się w garść”, „otrząśnij się z tego”.  
O dziecięcej depresji mówi się stosunkowo od  niedawna, dotychczas chorobę tę diagnozowano tylko u ludzi dorosłych. U dzieci pozostawała ona niezauważana, ponieważ nikt nie pytał ich o to, co czują czy w jakim są nastroju. Dziś wiadomo, że dzieci podobnie jak dorośli doznają frustracji, rozczarowania, przeżywają smutek związany ze stratą w ich życiu, a te trudne uczucia nie są jedynie chwilowym pogorszeniem nastroju i dziecko z nich nie „wyrasta”. Różne sytuacje pozostawiają smutek czy obniżony nastrój, który nie mija przez długi czas (nawet kilka miesięcy) co może prowadzić do depresji. W przypadku zwykłego smutku pomaga miła niespodzianka, prezent, wspólne spędzanie czasu z rodzicami, pozytywna uwaga rodziny.
W przypadku depresji to nie wystarczy.
Depresja jest chorobą, która może zagrażać życiu. Jest to długotrwały, szkodliwy i poważny stan z nadmiernie obniżonym nastrojem oraz objawami psychicznymi, behawioralnymi i fizycznymi.
Objawy depresji – co powinno zaniepokoić rodziców i bliskich dziecka
Objawy depresji różnią się w zależności od  etapu rozwojowego dziecka. Im jest ono młodsze, tym trudnej mu przekazać rodzicom lub opiekunom , co czuje. Warto więc obserwować zachowania dziecka i konsultować je z innymi opiekunami, np. w przedszkolu, aby nie przeoczyć niepokojących sygnałów.

Przede wszystkim rozmawiaj z dzieckiem o jego samopoczuciu. Dziecko często samo sygnalizuje, że nie radzi sobie ze swoimi emocjami. Szukaj pomocy i wsparcia. Leczenie depresji u dzieci i młodzieży wymaga zaangażowania rodziców, ale nie powinni zostawać z tym problemem sami.
•    Co dziecko powinno usłyszeć?
Ważne jest, aby dziecko usłyszało, że się o nie troszczymy i wiedziało, że zależy nam na tym, aby było bezpieczne. Warto powiedzieć dziecku, że rozumiemy, że może być mu trudno i chcemy mu pomóc. Ważne, by wiedziało i słyszało, że się o nie martwimy i proponujemy pomoc specjalisty, bo sami też jej potrzebujemy.
•    Czego na pewno dziecko nie powinno od nas usłyszeć?
Nie należy używać sformułowań, które w jakiś sposób interpretują, oceniają czy krytykują zachowanie albo samopoczucie dziecka, takich jak: „weź się w garść”, „zacznij coś robić”, „nic nie osiągniesz”, „jakie Ty możesz mieć problemy?!”, „ja to mam problemy”, „zobaczysz, jak dorośniesz, wtedy to będzie trudno”, „to wszystko wina telefonu/komputera/Internetu”, „jesteś jak…matka/ojciec”. Warto wtedy pomyśleć o myśleniu tunelowym, które sprawia, że dziecko nie jest w stanie oderwać swoich myśli i działa tzw. „samospełniające się proroctwo”, podczas którego dziecko może opatrznie zrozumieć nasze komentarze i wbrew naszym zamiarom odebrać to jako potwierdzenie swoich przekonań, że dalsze życie nie ma sensu i brak zrozumienia dorosłych tylko to potwierdza.